Kalp yetmezliği, kalbin vücuda kanı düzgün olarak pompalamakta güçlük çekmesidir. Bu hastalığın ana nedeni KALBİN DÜZGÜN KASILAMAMASI (Sistolik kalp yetmezliği veya Heart Failure with reduced ejection fraction -HFrEF) veya KALP KASININ DÜZGÜN GEVŞEYEMEMESİDİR (Diastolik kalp yetmezliği veya Heart Failure with preserved ejection fraction-HFpEF).
Kalp Yetmezliği Sıklığı
Kalp yetmeliği, Dünya genelinde artmaktadır ve bunun en önemli nedeni ise toplumların yaşlanmasıdır. Kalp yetmezliği sıklığı %2-3’dür. 70 yaşın üzerinde ise bu oran %10’a ulaşmaktadır! Ülkemizde yaşam süresi son yirmi yılda yaklaşık 10 yıl uzamıştır. Önümüzdeki on yıl içerisinde kalp yetmezliğinin de iki katına çıkması beklenmektedir. Avrupa’da toplamda 15 milyon, Amerika Birleşik Devletleri’nde toplamda 6 milyon, Türkiye’de ise toplamda 3 milyon kalp yetmezliği hastası bulunmaktadır.
Kalp Yetmezliği Nedenleri
Bu hastalık kronik ve ilerleyici bir hastalık olup nadiren geçicidir. Bu geçici nedenler arasında myokardit (kalp kası iltihabı), kırık kalp sendromu (Broken Heart Syndrome veya Takotsubo Kardiyomiyopati), bazı kalp damar tıkanıklıkları (erken dönemde müdahale edilirse hastalar kalp yetmezliğinden kurtulabilir), gebeliğe bağlı gelişen kalp yetmezliği (Peripartum Kardiyomiyopati), metabolik asidoz sayılabilir.
Kalp yetmezliğinin en önemli nedenleri arasında kalp damar hastalığı, tedavisiz hipertansiyon, tedavisiz kalan kapak hastalıkları, kalp kasını tutan bazı hastalıklar (Kardiyomyopatiler, Miyokarditler gibi), tedavisiz şeker hastalığı, obezite ve ileri yaşta olmak sayılabilir.
Kalp Yetmezliği Belirtileri
Kalp yemezliğinin ilk belirtisi genellikle nefes darlığı ve çabuk yorulmadır. Bu bulgulara ayaklarda şişme, gece aniden nefes darlığı ile uyanma da eşlik edebilir. Çoğunlukla bu şikayetler başka nedenlere bağlanıp bu hastalık gözden kaçırılabilir. Erken dönemlerde yani bu hastalık henüz başlamadan veya ilk dönemlerinde tanı konulduğunda hastalık ilerlemeden tedavi edilmesi bu hastalığın hiç gelişmemesini veya yavaş ilerlemesini sağlayabilir.
Kalp Yetmezliği Tedavisi
İlk olarak kalp yetmezliğine neden olan hastalık tedavi edilir. Mesela damar tıkanıklığına bağlı bir durum ise damar açılmalı ve kalp yetmezliğinin ilerlemesi durdurulmalıdır. Eğer damar açıldıysa veya çok geç kalındığı için kalp kası kalıcı hasar aldı ise kalp yetmezliğinin ilaç tedavisi yapılmalıdır. Ana ilaç gurupları arasında beta-bloker, ARNI (Angiotensin receptor-neprilisin inhibitor, HFrEF ise ilk seçenektir ve ikinci seçenek olarak ACE-inhibitörü veya ARB olabilir), SGLT inbitörleridir. Bazen Aldosteron inhibitörü ve/veya diüretik denilen idrar söktürücüler de kullanılabilir.
Kalp yetmezliğinde yaşam tarzı değişimi de önerilir ve bunlar arasında; ölçülü tuz kullanımı, Akdeniz tipi beslenme (Protein/karbonhidrat ve yağ açısından dengeli diyet), kilo kontrolü, hastanın yapabileceği ölçüde düzenli egzersiz oldukça yararlıdır.
Bazı hastalarda şoklayıcı kalp pili tedavisi gereklidir ve özellikle ani ölümlerin azaltılmasında önemi rol oynar. Son dönem kalp yetmezliği hastalarında ise kalp nakli önemli bir seçenektir ve bu hasta grubunda sol ventrikül destek cihazları (Left Ventricular Assist Device-LVAD) da kullanılabilmektedir. Bu cihazlar hastaya kalp nakli gerçekleşene dek destek vermesi için tasarlanmıştır.
Hastaların en önemli sorunlarından biri de hastaneye zorunlu yatış ihtiyaçlarının oluşmasıdır. Bu yatışlarının azaltılmasında, hastalık hakkında bilinçli olmak ve tüm ailenin tedaviye katılımı oldukça önemlidir.
Kalp Yetmezliği ve Yaşam Beklentisi
Yaşam beklentisi, kalın bağırsak kanseri gibi birçok kanser türünden daha kısadır! Hastaların 5 yıllık yaşam beklentisi yaklaşık olarak %50 olarak bilinir. Bu bilginin doğruluğu 2019 yılında yapılan ve en üst düzey bilimsel kanıt niteliğinde olan bir Meta-analizde değerlendirilmiştir. Bu analizde 1.5 milyon hasta değerlendirilmiş ve 5 yıllık yaşam beklentisi %56.7 olarak saptanmıştır. Bu çalışmada zaman ilerledikçe 5 yıllık yaşam beklentisinin arttığı açıkça görülmektedir; 1970-2000 yılları arasında 5 yıllık yaşam beklentisi %29 iken, 2000 yılından sonra %60’a yükselmiştir! Bu Meta-analizde hastanın yaşı da çok önemli bir belirleyici olarak saptanmıştır. Yani hastanın yaşının 65’den küçük olması durumunda 5 yıllık yaşam beklentisi %79’dur! Eğer hasta 75 yaşından büyük ise 5 yıllık yaşam beklentisi %50’dir.
Biraz karışık gibi görünse de özetle, genel bilgi olan 5 yıllık yaşam süresi %50’dir bilgisi geçmiş çalışmalara dayalı olup, güncel ilaçlar ile özellikle 65 yaş altı bireylerde 5 yıllık yaşam beklentisi %80’lere yaklaşmıştır.
Ancak uygun ilaç tedavisine ve yaşam tarzı değişimine rağmen devam eden ciddi nefes darlığı olan ve günlük basit işleri yapamayacak duruma gelen hastalarda bir yıllık yaşam beklentisi %50’dir.
Görüldüğü üzere kalp yetmezliği sonuçları çok ağır bir hastalık olup; oluşmasını engellemek, gelişmişse de ilerlemesini yavaşlatmak ve hastaların yaşam konforunu artırmak biz kardiyologların ana hedefidir.
Yorum yok