Polikliniğime gelen hipertansiyon hastalarının büyük çoğunluğu er ya da geç aynı soruyu sorar: “Hocam, tansiyonum normale geldi — ilacı bırakabilir miyim?” Bu soruyu sormak gayet doğal; kimse ömür boyu ilaç kullanmak istemez. Ama cevap göründüğü kadar basit değil!
Önce şunu anlamak gerekiyor: Tansiyon neden normale geldi?
Tansiyonunuz ilaç kullanırken normal görünüyorsa bu, hastalığın geçtiği anlamına gelmez. Gözlüğünüzü taktığınızda iyi görmeniz, gözünüzün düzeldiğini göstermez. İlaç, tansiyonu baskılar; bırakınca çoğunlukla yeniden yükselir.
Yüksek tansiyon (hipertansiyon), kural olarak kronik — yani ömür boyu sürebilen — bir durumdur. Bununla birlikte, bazı hastalarda gerçekten ilaç azaltılabilir ya da kesilebilir. Bunun için belirli koşulların bir arada bulunması gerekir.
İlacın kesilebileceğinin işaretleri
Bazı hastalar, yaşam tarzı değişiklikleriyle tansiyonlarını gerçekten ve kalıcı olarak düşürmeyi başarır. Bu gruptaki kişilerde doktor gözetiminde ilaç azaltımı değerlendirilebilir:
* Önemli ölçüde kilo verilmesi(özellikle 10 kg ve üzeri).
* Fazla olan tuz tüketimi ciddi biçimde azaltılması ve NORMAL düzeyde alınması (günde 5-7 gram).
* Düzenli aerobik egzersiz (Nabız artıran sporlar) alışkanlığı edinilmesi.
* Alkol kullanımı bırakıldı veya belirgin şekilde azaltılması.
* Tansiyona yol açan bir neden tedavi edilmesi — örneğin böbrek damarında darlık, böbrek üstü bezi tümörü veya uyku apnesi.
Bu koşulların hepsini sağlayan ve kan basıncı en az 12 ay boyunca hedef değerlerde seyreden hastalarda, doktor denetiminde ilaç dozu azaltılabilir. Tamamen kesilmesi ise her zaman mümkün değildir; önemli olan bunu denemek için doğru hastanın seçilmesi ve sürecin yakından takip edilmesidir.
İlacın kesinlikle bırakılmaması gereken durumlar
Aşağıdaki durumlarda tansiyon ilacını kesmek ciddi risk taşır. Bu gruptaysanız ilacınız büyük olasılıkla ömür boyu devam edecektir:
* Geçirilmiş kalp krizi veya stent/bypass öyküsü
* Kalp yetmezliği
* Atriyal fibrilasyon (ritim bozukluğu)
* Diyabet — özellikle böbrek veya kalbi etkileyen diyabet
* Kronik böbrek hastalığı
* İnme veya geçici iskemik atak (TİA) öyküsü
* Gözde, kalpte ya da böbrekte hipertansiyona bağlı hasar gelişmişse
Bu grupta tansiyonu düşüren ilaçlar yalnızca kan basıncını kontrol etmez; kalbi, böbreği ve damarları korur. Tansiyonunuz normal gözükse bile ilacı kesmek bu koruyucu etkiyi ortadan kaldırır.
“Kendim bırakırsam ne olur?”
Hastaların çoğu ilacı sessizce keser ve bir süre iyi hissedebilir. Sorun şu: yüksek tansiyon büyük ölçüde sessiz bir hastalıktır. Baş ağrısı olmadan da tansiyonunuz tehlikeli düzeyde yükselebilir. İlaç kesildikten haftalar, bazen aylar sonra tansiyon yeniden yükselir — ve fark edilmeden kalp, böbrek ve beyin zarar görmeye devam eder.
Tansiyon ilacını asla kendi başınıza kesmeyin. Kesmeden önce mutlaka kardiyoloğunuza danışın.
Peki ne yapmalıyım?
Eğer “ilaçsız olabilir miyim?” diye düşünüyorsanız yapılacak en doğru şey bu soruyu doktorunuza açıkça sormaktır. Birlikte değerlendireceğimiz şeyler:
* Kan basıncınız ne kadar süredir kontrol altında?
* Kaç adet ilaç kullanıyorsunuz, dozları ne?
* Hedef organ hasarı var mı? (Ekokardiyografi, böbrek fonksiyonları, göz dibi)
* Son dönemde yaşam tarzı değişikliği yaptınız mı, ne kadar etkiledi?
Bu bilgiler ışığında, bazı hastalarda ilaca devam, bazılarında doz azaltımı, çok nadir bir grupta ise dikkatli bir şekilde ilacı bırakma denemesi planlanabilir. Her hasta farklıdır; tek bir doğru cevap yoktur.
Sonuç olarak
Tansiyon ilacı bırakmak bazen mümkündür, ancak bu karar kişiye özel, dikkatlice değerlendirilmiş ve doktor gözetiminde alınmalıdır. “Tansiyonum normal geldi” iyi bir haber; ama bu, ilacın işini yaptığı anlamına gelebilir — hastalığın bittiği anlamına değil. Şüphelendiğinizde, merak ettiğinizde sorun. Doğru soruyu sormak, doğru tedavinin başlangıcıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. İlaç değişikliği için mutlaka kardiyoloğunuza başvurunuz.
Yorum yok